78. wpis

Alina Kwapisz-Kulińska – 06/07/2011 2:32

Historia kulinarna świata jest bardzo ciekawa, dla nas nawet zaskakująca. I wciąż mało znana. Można powiedzieć tyle: wszystkie wielkie wydarzenia – wojny, rewolucje, podboje – oglądane, dosłownie, od kuchni, ukazują się nam w nowym wymiarze. Pozwalają spojrzeć innym okiem na historię naszej rodziny, naszego kraju, ale i na nasz dzień powszedni.

Jeść trzeba było zawsze. Jadło się to, co było, co się dawało przyrządzić w warunkach najbardziej ekstremalnych. Idę tym tropem od dawna, w moim domu zachowały się bowiem książeczki kucharskie mojej babci, wydawane podczas wojny.

Ostatnio trafiłam na prawdziwe ciekawostki. Są to: wycinek z wydawanego konspiracyjnie przez AK „Biuletynu Informacyjnego” oraz notki z „Wiadomości Polskich”, które wychodziły od roku 1940 najpierw w Paryżu, następnie w Londynie. Tak jadano w okupowanym Kraju, a tak w wojennej Anglii.

Przepis w „Biuletynie” wydrukowano w roku 1942 jako „List do redakcji”. Jest zatytułowany „Najtańsza kasza”. Jego autor rekomenduje potrawę tak: jest to kasza o połowę tańsza od najtańszych dziś kasz. Koszty wyniesie ok. 8 zł za kilo. Oto jak się ją przyrządzało: Należy kupić żyta. Żyto trzeba zrumienić na patelni na kolor złotawy. Zrumienione żyto – zemleć na młynku do kawy, przyczem młynek powinien być nastawiony tak, aby mełł najgrubiej. Otrzymamy kaszę, którą sypać należy na gotującą wodę. Kasza może być jadana albo na słodko, albo na słono. Na słodko – gotować z odrobiną cukru lub sacharyny, po wystudzeniu polać kompotem owocowym lub posypać cukrem. Na słono – gotować w wodzie osolonej, podać na gorącą [tak w oryginale] z sosem koperkowym, cebulowym, grzybowym lub mięsnym. Można również z tej kaszy robić kotleciki, podobnie jak z innych kasz, z dodatkiem cebuli i jajka. Smak nowej kaszy jest zbliżony do smaku kaszy hreczanej.

 

A oto „przysmak” londyński, tak opisany w „Wiadomościach” z roku 1942: Bierzemy po funcie obranych ziemniaków, kalafjoru, marchewki, jeśli możliwe trzech do czterech młodych cebulek, kawową łyżkę wyciągu z jarzyn i stołową łyżkę maki. Gotujemy wszystkie składniki razem przez dziesięć minut, dolewając tyle wody aby pokryła jarzyny. Od czasu do czasu mieszamy, aby zapobiec zlepieniu się. Po wystudzeniu kładziemy do ognioodpornej miski, posypujemy posiekanym koprem i pokrywamy cienką warstwą ciasta z mąki i ziemniaków. Pieczemy w umiarkowanie gorącym piecu aż ciasto się zrumieni.

„Wiadomości” przy okazji przedstawienia przepisu podały zagadkę: gdzie był wydrukowany?

Otóż: potrawa, nazwana sławną, o nazwie Woolton Pie, była przedstawiona w Izbie Gmin przez majora Lloyd George’a i wydrukowana w „Hansard”zie [tak w oryginale], który zamieszcza pełne sprawozdania parlamentarne.

Warto ten przepis zderzyć z inną informacją: Radjo niemieckie twierdzi, że Churchill zjada codziennie na pierwsze śniadanie ogromny befsztyk, popijając whisky (bez wody sodowej),. Inną rewelacją z tego samego źródła jest wiadomość, że premier brytyjski nosi bieliznę z jasnoczerwonego jedwabiu.

Placek czy raczej zapiekanka Wooltona nazwę wzięła od 1. Lorda Woolton, brytyjskiego ministra ds. Wyżywienia począwszy od roku 1940. Wymyślona podobno przez kuchmistrza hotelu Savoy miała zapewnić w warunkach racjonowania i niedoborów żywności wartościowy, ciepły posiłek w ciągu dnia. Jej wierzchnią warstwę uzupełniano tartym serem (gdy był dostępny), a skład warzyw wzbogacano sezonowo o selery, rzepę itd.

W innym numerze pisma żartowano z nazwy potrawy, opisując ją tak: Na [tak w oryginale] jadłospisie wielu restauracyj brytyjskich widnieje od pewnego czasu nazwa nowej potrawy „Woolton Pie” (jarzyny w cieście). W restauracji Izby Gmin potrawa ta nosi nazwę „Lord Woolton Pie”; pedant użyłby jeszcze innej formy: „Baron Woolton Pie”. Rzecz w tym, że tytuł ministra Wooltona był świeżego nadania, uzyskał go w roku 1939 za zasługi na polu handlu i przemysłu. Zasiadł dzięki niemu w Izbie Lordów, ale właściwie był baronem.

Jeszcze jedna uwaga: w cytatach zachowuję pisownię oryginalną.





Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s